Cronos: The New Dawn – recenzja. Koszmar z Nowej Huty, którego nie da się zapomnieć

Wyobraźcie sobie spacer po Nowej Hucie. Szare bloki, znajome klatki schodowe, stare meble, obdrapane ściany i porzucone mieszkania. Wszystko wygląda tak, jakby mieszkańcy wyszli tylko na chwilę. Problem w tym, że nikt już nie wróci. A kiedy z ciemnego korytarza dobiega dziwny odgłos, szybko okazuje się, że nie jesteśmy tam sami.

Cronos: The New Dawn to gra, której największą siłą nie są potwory ani nawet strzelanie. Jest nią miejsce akcji. Bloober Team zrobił coś, czego brakowało mi w wielu współczesnych horrorach: wykorzystał znajomą rzeczywistość i zamienił ją w coś kompletnie obcego.

Po świetnym remake’u Silent Hill 2 krakowskie studio stanęło przed trudnym zadaniem. Tym razem nie mogło oprzeć się na gotowym klasyku. Musiało udowodnić, że potrafi stworzyć własny survival horror równie wciągający jak produkcje, którymi się inspiruje.

I choć Cronos nie jest grą bez wad, uważam, że ten egzamin Bloober Team zdał.

Polska, której lepiej nie odwiedzać

Wcielamy się w Podróżniczkę – tajemniczą postać w ciężkim kombinezonie, wysłaną przez Kolektyw z misją odnalezienia określonych osób i wydobycia ich esencji za pomocą urządzenia zwanego Żniwiarzem. Akcja rozgrywa się między zniszczoną przyszłością a Polską lat 80., w świecie naznaczonym katastrofą nazywaną Zmianą.

Sam pomysł podróżowania w czasie nie jest niczym nowym, ale Cronos wykorzystuje go w bardzo interesujący sposób. Zamiast traktować przeszłość wyłącznie jako tło dla kolejnych wyjaśnień, gra stopniowo pokazuje, jak zwyczajne życie zostało przerwane przez coś, czego nikt nie potrafił zrozumieć.

Nie chcę zdradzać zbyt wiele, bo odkrywanie szczegółów katastrofy stanowi ważną część przyjemności. Powiem tylko, że historia potrafi być znacznie bardziej melancholijna, niż sugerują pierwsze spotkania z potworami.

Największe wrażenie zrobiła na mnie jednak sama Nowa Huta. Charakterystyczna architektura PRL-u, mieszkania pełne przedmiotów codziennego użytku, opuszczone zakłady przemysłowe i propagandowe pozostałości tworzą świat, który wydaje się niepokojąco prawdziwy.

W zagranicznych horrorach często zwiedzamy amerykańskie miasteczka albo futurystyczne stacje kosmiczne. Tutaj przechodzimy przez miejsca przypominające budynki, które wielu z nas widywało na co dzień.

I właśnie dlatego ten horror działa. Kiedy potwór wyłania się zza drzwi mieszkania z charakterystyczną meblościanką, trudno zachować taki sam dystans jak podczas walki na fikcyjnej planecie.

Nie pozwól im się połączyć

Pod względem rozgrywki Cronos czerpie przede wszystkim z Dead Space i klasycznych odsłon Resident Evil. Obserwujemy bohaterkę zza pleców, ostrożnie eksplorujemy kolejne lokacje, rozwiązujemy zagadki i oszczędzamy amunicję.

Nie jest to jednak kolejna strzelanka, w której wystarczy celować w głowę.

Najciekawszym pomysłem Bloober Teamu jest mechanika łączenia się przeciwników. Potwory nazywane Osieroconymi potrafią wchłaniać ciała poległych stworzeń, stając się silniejszymi i bardziej niebezpiecznymi wersjami samych siebie.

W praktyce oznacza to, że zabicie przeciwnika nie zawsze kończy problem. Ciało pozostawione na podłodze może za chwilę stać się dodatkowym zagrożeniem.

Dlatego tak ważne jest spalanie zwłok przy użyciu ograniczonego paliwa. Nagle nawet po wygranej walce trzeba zdecydować, czy warto zużyć cenny zasób, aby zabezpieczyć teren.

Bardzo podoba mi się ten pomysł, bo zmienia sposób myślenia o każdej potyczce. Czasami lepiej wycofać się do wąskiego korytarza i eliminować wrogów pojedynczo. Innym razem warto wykorzystać wybuchowy element otoczenia albo szybko spalić ciało, zanim kolejny potwór zdąży je pochłonąć.

Najgorsze, co można zrobić, to wpaść w panikę i zacząć strzelać do wszystkiego, co się rusza.

A uwierzcie, Cronos wielokrotnie próbuje nas do tego sprowokować.

Kiedy walka zaczyna męczyć

Niestety, pomysłowa mechanika nie rozwiązuje wszystkich problemów systemu walki.

Podróżniczka porusza się dość ociężale, a starcia wymagają precyzyjnego celowania, szczególnie gdy próbujemy wykorzystać ładowane strzały. W teorii pomaga to budować napięcie. W praktyce niektóre walki stają się frustrujące, zwłaszcza kiedy kilku przeciwników atakuje jednocześnie.

Bywają momenty, w których miałem wrażenie, że największym zagrożeniem nie są potwory, tylko brak miejsca na spokojne oddanie strzału.

Problemem jest także nierówny poziom trudności. Przez dłuższy czas można całkiem sprawnie radzić sobie z zagrożeniami, a następnie trafić na potyczkę wymagającą niemal perfekcyjnego wykorzystania amunicji i paliwa.

Nie pomaga fakt, że walka wręcz jest mało skuteczna. Kiedy kończą się naboje, możliwości ratowania sytuacji stają się mocno ograniczone.

Z drugiej strony właśnie to napięcie sprawia, że Cronos potrafi być tak satysfakcjonujący. Przeżycie starcia z kilkoma przeciwnikami przy niemal pustym magazynku daje znacznie więcej emocji niż bezmyślne eliminowanie kolejnych fal potworów.

Szkoda tylko, że gra nie zawsze potrafi odróżnić trudne wyzwanie od niepotrzebnej frustracji.

Każdy nabój ma znaczenie

Cronos bardzo poważnie traktuje zarządzanie zasobami. Amunicja, przedmioty lecznicze, paliwo i materiały potrzebne do ulepszania wyposażenia zajmują miejsce w ograniczonym ekwipunku.

Dość szybko okazuje się, że nie da się zabrać wszystkiego.

To oczywiście klasyczne rozwiązanie znane z survival horrorów, ale tutaj sprawdza się wyjątkowo dobrze. Każdy znaleziony przedmiot może okazać się przydatny, a decyzja o pozostawieniu czegoś za sobą potrafi boleć.

Podczas eksploracji zbieramy również materiały pozwalające rozwijać uzbrojenie i kombinezon. Ulepszenia zwiększają nasze możliwości, ale nie zmieniają bohaterki w niezniszczalnego żołnierza. Nawet pod koniec przygody warto zachować ostrożność.

Nieco mniej przekonują mnie momenty, kiedy trzeba wracać do punktu przechowywania przedmiotów tylko dlatego, że zabrakło wolnego miejsca. Rozumiem, po co istnieje taki system, ale czasami ograniczenia ekwipunku bardziej przeszkadzają w eksploracji, niż budują napięcie.

Same lokacje są natomiast zaprojektowane bardzo dobrze. Odkrywanie skrótów, otwieranie zamkniętych przejść i powracanie do wcześniej niedostępnych obszarów daje znajomą satysfakcję. Pojawiają się również fragmenty wykorzystujące anomalie grawitacyjne, które dodają eksploracji odrobinę świeżości.

A są jeszcze koty. W świecie pełnym grozy te spotkania stanowią zaskakująco przyjemną odmianę i dobrze, że twórcy znaleźli dla nich miejsce.

Bloober Team wie, jak budować atmosferę

Największe pochwały należą się oprawie audiowizualnej.

Cronos wygląda znakomicie, szczególnie kiedy obserwujemy kontrast między zwyczajnymi przedmiotami a organicznymi naroślami pokrywającymi ściany i podłogi. Zniszczone osiedla, ciemne zakłady przemysłowe i groteskowe konstrukcje tworzą miejsca, które jednocześnie odpychają i zachęcają do dalszej eksploracji.

Warto też zwrócić uwagę na projekt kombinezonu Podróżniczki. Ciężka sylwetka bohaterki wygląda znakomicie na tle brutalistycznej architektury, a jej mechaniczny wygląd dobrze współgra z dziwną, niemal religijną atmosferą całej opowieści.

Jeszcze większe wrażenie robi dźwięk.

Odgłosy dobiegające zza ścian, odległe krzyki i niepokojąca muzyka sprawiają, że nawet pozornie puste pomieszczenia potrafią wzbudzać niepokój. Często samo oczekiwanie na spotkanie z przeciwnikiem jest bardziej stresujące niż późniejsza walka.

Nie wszystko jest jednak idealne. Cronos czasami zbyt chętnie korzysta z nagłych straszaków, a z czasem zaczynamy rozpoznawać pewne schematy rozmieszczania wrogów.

Mimo to atmosfera pozostaje największym osiągnięciem gry. Bloober Team potrafi sprawić, że zwykły korytarz staje się miejscem, do którego naprawdę nie chcemy wejść.

Historia, która zostaje w głowie

Najbardziej doceniam to, że Cronos nie próbuje wyjaśnić wszystkiego od razu.

Początkowo misja Podróżniczki wydaje się dość prosta, ale z czasem pojawia się coraz więcej pytań dotyczących natury Zmiany, organizacji wysyłającej bohaterkę i ludzi, których mamy odnaleźć.

Opowieść rozwija się przez dokumenty, rozmowy i wydarzenia odkrywane podczas eksploracji. Nie wszystkie wątki są równie czytelne, a część odpowiedzi pozostawia sporo miejsca na interpretację.

Moim zdaniem to działa na korzyść gry, choć rozumiem, że nie każdemu spodoba się takie podejście. Zakończenie nie daje całkowicie jednoznacznego wyjaśnienia wszystkich wydarzeń, a niektóre fabularne pomysły zasługiwały na większe rozwinięcie.

Ważniejsze jest jednak to, że historia ma własny charakter. Nie ogranicza się do opowieści o tajemniczej epidemii i próbie uratowania świata. Z czasem coraz więcej miejsca zajmują pytania o pamięć, poświęcenie i odpowiedzialność za decyzje, których konsekwencji nie jesteśmy w stanie przewidzieć.

Czy Cronos: The New Dawn jest lepszy od Silent Hill 2?

Nie próbowałbym porównywać tych gier wprost.

Remake Silent Hill 2 skupiał się na psychologicznej grozie i emocjonalnej historii. Cronos jest bardziej nastawiony na przetrwanie, walkę i stopniowe odkrywanie tajemnicy. Znacznie bliżej mu do Dead Space, chociaż polskie realia i pomysł łączenia się potworów nadają mu własną tożsamość.

Co ważne, nie jest to zwyczajna kopia zachodnich hitów.

Bloober Team wyraźnie inspiruje się klasykami gatunku, ale potrafi wykorzystać te inspiracje do stworzenia czegoś interesującego. Szkoda, że system walki nie został dopracowany równie dobrze jak świat przedstawiony, bo właśnie mechaniczne niedoskonałości najbardziej przeszkadzają w pełnym docenieniu tej produkcji.

Kampania zajmuje kilkanaście godzin i moim zdaniem to odpowiednia długość. Gra ma czas na rozwinięcie tajemnicy i pokazanie kolejnych lokacji, choć pod koniec część potyczek zaczyna przypominać wcześniejsze starcia.

Podsumowanie

Cronos: The New Dawn to jeden z najciekawszych polskich horrorów ostatnich lat. Bloober Team stworzył świat, który trudno pomylić z jakimkolwiek innym. Zrujnowana Nowa Huta, niepokojąca historia i znakomita oprawa audiowizualna sprawiają, że przygoda pozostaje w pamięci długo po zakończeniu.

Nie jest to jednak survival horror pozbawiony problemów. Walka bywa ociężała, niektóre starcia są przesadnie wymagające, a ograniczony ekwipunek czasami utrudnia zabawę bardziej, niż powinien. Zdarzają się także przewidywalne straszaki i momenty, w których rozgrywka zaczyna się powtarzać.

Mimo tych wad Cronos potrafi zapewnić fantastyczne emocje. Szczególnie wtedy, gdy eksplorujemy opuszczone mieszkanie, słyszymy coś za ścianą i zastanawiamy się, czy naprawdę warto otwierać kolejne drzwi.

Cronos: The New Dawn pokazuje, że Bloober Team nie musi już polegać wyłącznie na cudzych pomysłach. Krakowskie studio ma własny język horroru, własną wyobraźnię i coraz większą pewność w projektowaniu wymagających gier.

Najbardziej zapamiętam jednak nie potwory, ale miejsca. Puste mieszkania, ciemne korytarze i zrujnowane osiedla, które wyglądają tak znajomo, że aż trudno uwierzyć, co się z nimi stało.

Cronos straszy najskuteczniej wtedy, gdy przypomina nam, że koniec świata wcale nie musi wydarzyć się gdzieś daleko. Może zacząć się tuż za naszymi drzwiami.

Cronos: The New Dawn ukazał się 5 września 2025 roku na PC, PlayStation 5 i Xboksie Series X|S. Na Steamie kosztuje 199,99 zł i ma polskie napisy oraz interfejs. 3 grudnia 2026 roku zadebiutuje fabularny dodatek – więcej przeczytacie w naszym newsie o Cronos: Lazarus. Grę znajdziecie na stronie gry na Steamie, a więcej informacji na oficjalnej stronie gry.